Prawo w praktyce – Przypadek nr 41.

Powrót do listy przypadków

Przypadek nr 41. Prawo w praktyce. Nielegalne znaki tonażowe. Czy zawsze są umieszczone zgodnie z przepisami?

Sygnatury spraw w toku: 

• Zatwierdzony projekt stałej organizacji ruchu z dnia 27 lipca 2022 roku przez Starostę Powiatu Zgierskiego o sygnaturze KM.7120.2.98.2022.LG dla lokalizacji znaków B – 18 (10 ton) w ciągu drogi gminnej nr 120328E,
• Zatwierdzony projekt stałej organizacji ruchu z dnia 11 kwietnia 2025 roku przez Starostę Powiatu Zgierskiego o sygnaturze KM.7121.2.62.2025.RŚ dla lokalizacji znaków B – 18 (10 ton) w ciągu drogi gminnej nr 120328E,
• Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 02 lipca 2026 roku o sygnaturze III SA/Łd 262/26

Okres trwania sprawy:  kwiecień 2025 roku – lipiec 2026 roku

Efekt działań kancelarii: doprowadzenie do likwidacji nielegalnych (bezpodstawnie umieszczonych) znaków B – 18 (10 ton) „zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 10 t” wprowadzających ograniczenia tonażowe uniemożliwiające dojazd przedsiębiorcy kopalni piasku kruszywa naturalnego

***

W październiku 2025 roku zgłosił się do nas przedsiębiorca prowadzący kopalnię piasku kruszywa naturalnego oraz gdzie zezwolono na przetwarzanie odpadów w procesie rekultywacji terenu poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego. Podstawą do prowadzenia kopalni piasku kruszywa naturalnego oraz do przetwarzania odpadów były ostateczne decyzje:

– decyzja Starosty Zgierskiego z dnia 06 kwietnia 2005 roku o sygnaturze OS-60180/4/2005 wraz z decyzją przenoszącą z dnia 27 maja 2013 roku (BS.6122.5.2013.AK) oraz decyzją zmieniającą z dnia 01 sierpnia 2014 roku (BS.6122.2.2014.AK/6),

– decyzja Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 19 grudnia 2023 roku o sygnaturze ŚRIV.7244.24.2023.KN.

Nie wchodząc w szczegóły istotne jest to, iż organy administracji publicznej zezwoliły na legalne funkcjonowania kopalni.

Jednocześnie Wójt Gminy Zgierz pismem z dnia 17 września 2024 roku o sygnaturze WR.7021.169.2024 wraz z załącznikiem graficznym określił sposób wywozu urobku i ruchu pojazdów ciężkich z kopalni kruszyw. Wywóz miał się odbywać drogami wewnętrznym do najbliższej drogi gminnej nr 120328E. Taki sposób obsługi kopalni kruszyw był jak najbardziej racjonalny, gdyż omija on wszelkie obszary zabudowane, gdzie intensywny ruch pojazdów ciężkich (koparki, wywrotki, sprzęt ciężki, zestawy drogowe 16,5 m).

Pomimo rozpoczęcia wywozu powstał problem praktyczny. Nagle w ciągu drogi gminnej nr 120328E pojawiły się znienacka znaki B – 18 (10 ton) uniemożliwiające jakikolwiek dojazd pojazdów ciężkich.

Kopalnia została zablokowana.

Okazało się, iż do zablokowania doszło na wskutek działania Burmistrza Gminy Stryków, który zlecił opracowanie projektu stałej organizacji ruchu przewidującego usytuowanie znaków B – 18 (10 ton). Projekt ten został zatwierdzony przez Starostę Zgierskiego w dniu 11 kwietnia 2025 roku pod sygnaturą KM.7121.2.62.2025.RŚ, a następnie znaki B – 18 (10 ton) zostały niezwłocznie ustawione. Nietrudno się domyślać, iż przy znakach tych od razu ustawiła się Policja.

Pomimo podejmowanych prób rozmów z Burmistrzem Strykowa (zarządca drogi gminnej nr 120328E) oraz rozmów ze Starostą Zgierskim (organ zarządzający ruchem na drodze gminnej nr 120328E) przedsiębiorca nie osiągnął żadnych pozytywnych rezultatów. W szczególności nie udało się uzyskać tabliczki uzupełniającej pod znakami B  – 18 o treści „Nie dotyczy dojazdu do kopalni kruszyw…”.

Przedsiębiorca znalazł się między młotem a kowadłem. Z jednej strony Wójt Gminy Zgierz nakazywał w rozstrzygnięciach (co wynikało tez z decyzji Starosty Zgierskiego oraz Marszałka Województwa Łódzkiego) prowadzenie ruchu pojazdów ciężkich przez drogę gminną nr 120328E, a z drugiej strony Burmistrz Strykowa robił wszystko, aby ten ruch po tej drodze zablokować.

W międzyczasie wyszło także na jaw, iż droga gminna nr 120328E na innych odcinkach była także obwarowana znakami B – 18 (10 ton), przy czym znaki te nie odpowiadały zatwierdzonej stałej organizacji ruchu z dnia 27 lipca 2022 roku przez Starostę Powiatu Zgierskiego o sygnaturze KM.7120.2.98.2022.LG. Co więcej, okazało się iż na podstawie § 12 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem projekt ten stracił ważność z mocy prawa więc znaki te istniały nielegalnie, gdyż zatwierdzona organizacja ruchu nr KM.7120.2.98.2022.LG utraciła ważność z mocy prawa (osobne rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 02 lipca 2026 roku, III SA/Łd 959/25).

W tej sytuacji dokonaliśmy zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zatwierdzonego projektu stałej organizacji ruchu z dnia 11 kwietnia 2025 roku przez Starostę Powiatu Zgierskiego o sygnaturze KM.7121.2.62.2025.RŚ dla lokalizacji znaków B – 18 (10 ton) w ciągu drogi gminnej nr 120328E.

W skardze wskazaliśmy, iż zatwierdzenie stałej organizacji ruchu z dnia 11 kwietnia 2025 roku przez Starostę Powiatu Zgierskiego o sygnaturze KM.7121.2.62.2025.RŚ zostało dokonane w sposób niezgodny z prawem.

Naruszenie zasadnicze polegało na tym, iż zgodnie z pkt 3.1.1 oraz pkt 3.2.19 z Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach w zw. z § 1 ust. 2 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem wprowadzono znaki zakazu B – 18 w dwóch lokalizacjach na km 3+627 oraz km 3+623 („zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 10 t”) w ciągu drogi gminnej nr 120328E w rejonie miejscowości Zelgoszcz, w sytuacji gdy stosowane znaki zakazu „jako ograniczające swobodę korzystania z dróg powinny być umieszczone po wnikliwej analizie skutków, jakie powodują dla uczestników ruchu” (3.1.1), a w szczególności znak B – 18  stosuje się jedynie na drogach publicznych „których nośność jest niewystarczająca dla przejazdu pojazdów dopuszczonych do ruchu” (3.2.19).

Wszystko to stało się przy jednoczesnym braku wykonania jakiejkolwiek analizy, braku wykonania badań nośności drogi, braku wykonania pomiarów technicznych ugięć nawierzchni, braku badań z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego, braku wykonania pomiarów natężenia ruchu drogowego i bez wykonania audytu w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego w ciągu drogi gminnej nr 120328E.

Po prostu Burmistrz Strykowa „chciał” i sobie znaki „poustawiał”. Do tego „namówił” Starostę Zgierskiego, aby tan dokonał zatwierdzenia stałej organizacji ruchu z pogwałceniem obowiązujących regulacji prawnych.

Naruszeń w procesie umieszczania rozpatrywanych znaków B – 18 (10 ton) było więcej. Wbrew regulacjom § 5 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem w zw. z art. 41 ust. 1 i 4 ustawy o drogach publicznych organ zarządzający ruchem na drodze (tj. Starosta Zgierski) dokonał zatwierdzenia zmiany stałej organizacji ruchu obejmującej wprowadzenie znaków zakazu B – 18  („zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 10 t”) w ciągu gminnej nr 120328E na km 3+627 oraz km 3+623 w rejonie miejscowości Zelgoszcz, w sytuacji gdy w opisie technicznym rozpatrywanego projektu stałej organizacji ruchu nie ma żadnej informacji i uzasadnienia co do tego, aby zastosować odstępstwo od ustawowej zasady określonej w art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych lub wykazujących istnienie przesłanek z art. 41 ust. 4 ustawy o drogach publicznych.

W opisie technicznym nie było także jakichkolwiek informacji wynikających z badań nośności drogi.

W miejscu tym należy przypomnieć, iż po 13 marca 2021 roku zgodnie z art. 41 ust. 1 – 6 i 9 ustawy o drogach publicznych (w stanie prawnym obowiązującym na dzień zatwierdzenia wadliwej stałej organizacji ruchu nr KM.7121.2.62.2025.RŚ z dnia 11 kwietnia 2025 roku) w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej  z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17 niedopuszczalne jest wprowadzenie w Polsce systemu ograniczania przejazdu pojazdów ciężkich o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t, gdyż pozostaje to sprzeczne z przepisami art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym.

Wszystkie drogi publiczne w Polsce (gminne, powiatowe, wojewódzkie i krajowe) są dopuszczone do ruchu pojazdów ciężkich.

Jedynie udokumentowane badaniami technicznymi ograniczenia w nośności drogi mogą stanowić podstawę do umieszczenia znaków B – 18, przy czym nawet przy wprowadzaniu takich ograniczeń na zasadzie niedyskryminacji należy zapewnić dojazd tym pojazdom ciężkim które nie mają innej alternatywy dojazdu do miejsca docelowego.

W konsekwencji w dniu 02 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał wyrok w sprawie III SA/Łd 262/26, w którym stwierdził nieważność czynności organizacyjno-technicznej Starosty Zgierskiego nr KM.7121.2.62.2025.RŚ z dnia 11 kwietnia 2025 roku.

Wynikową tego jest to, iż sąd uznał znaki za nielegalne, nieważne i przeznaczone do usunięcia.

Kopalnia została odblokowana.

W miejscu tym należy podkreślić, iż poprowadzenie tego typu postępowań wymaga szczegółowej wiedzy prawnej, technicznej i proceduralnej w dziedzinie organizacji ruchu drogowego. Powyższy zwięzły opis przebiegu sprawy nie uwzględnia wszystkich wypadkowych i powstających okoliczności w prowadzeniu tego typu spraw. W przypadkach konfliktu z zarządcą drogi publicznej lub organem zarządzającym ruchem na drodze należy zawsze korzystać z pomocy profesjonalisty, który jest dobrze zaznajomiony w specyfice zarządzania ruchem na drogach.

radca prawny dr inż. Jonatan Hasiewicz

"prawnik ruchu drogowego"

wypadki drogowe| wykroczenia | ruch drogowy | drogi | organizacja ruchu drogowego | służebność | droga konieczna | nieruchomości